NLP

Tytuł zastępczy

NLP

NLP

NLP wyrosło w oparciu o nowe spojrzenie na proces zmiany dokonujący się na poziomie behawioralnym. Twórcy NLP Richard Bandler i John Grinder w latach sześćdziesiątych XX w. wykorzystując swoją wiedzę ekspercką prowadzili badania, nad tym co sprawia że trzej najwybitniejsi psychoterapeuci tamtego okresu (Milton H. Erickson, Virginia Satir i Fritz Perls) są tak skuteczni. Mimo niewątpliwie odmiennych metod/technik pracy które różnicowały wymienionych psychoterapeutów Bandler i Grinder odkryli iż istnieją pewne procesy w pracy z klientami są do siebie podobne. Procesy te stały się fundamentem teoretycznym „wczesnego” NLP i były punktem wyjścia do dalszego rozwoju metodyki Neurologicznego Programowania.
Istnieje wiele definicji NLP (NeuroLingwistyczne Programowanie) tak, jak i istnieje wielu praktyków tej metody oraz ludzi, którzy mieli swój niewątpliwy wkład w jej obecny kształt. Wspomniani twórcy, definiują NeuroLingwistyczne Programowanie jako: „NLP to  strategia przyspieszonego uczenia się, która pozwala nam odkrywać algorytmy występujące na świecie i korzystać z nich” John Grinder oraz  „NLP to postawa i metodologia, która wyprzedza wszelkie znane techniki” Richard Bandler.
Kolejne definicje to:

  • „NLP to studium efektywności i model sposobu, w jaki ludzie organizują swoje doświadczenie.” (Joseph O’Connor, John Seymour),
  • „NLP to studium subiektywnego doświadczenia, które dostarcza wiedzy na temat tego w jaki sposób nasze wzorce spostrzegania i myślenia prowadzą do sukcesu lub porażki.” (Peter Wrycza),
  • „NLP to studium doskonałości i model, który wyjaśnia jak tworzy się struktura ludzkiego doświadczenia, w jaki sposób ludzie programują swoje myśli, emocje i zachowania, a także jaki wpływ nasze procesy neurologiczne i język wywierają na kodowanie, przetwarzanie, magazynowanie i odtwarzanie informacji.” (Bob Bodenhamer, Michael Hall);
  • „NLP jest zbiorem zasad, modeli i narzędzi pomocnych w uczeniu się, komunikowaniu i wprowadzaniu zmiany. Opisuje także w jaki sposób umysł oraz język (werbalny i niewerbalny) są przez nas używane do przekazywania formułowania i wyrażania myśli.”(David Molden).

Robert Dilts, który jest obecnie jednym z najaktywniej działających przedstawicieli NLP, jest również twórcą kilku definicji NLP w tym chyba najkrótszej i najdłuższej (i najpełniejszej):

  • „NLP to wszystko, co działa!” (Robert Dilts)
  • „NLP zawiera zestaw reguł, które pozwalają w unikalny sposób dokonać identyfikacji i analizy kluczowych wzorców wartościowania, zachowania i budowania relacji. Reguły te mają charakter pragmatyczny i mogą być praktycznie testowane. NLP opiera się na prostych wzorcach lingwistycznych, neurologicznych i behawioralnych, które są bardziej podstawowe i bardziej wolne od treści, aniżeli jakikolwiek inny model ludzkiego myślenia i działania. NLP umożliwia dotarcie do procesów umysłowych, które poprzedzają ludzkie działanie i które są warunkiem efektywności. Nazwa Neuro-Lingwistyczne Programowanie wskazuje na integrację trzech różnych dziedzin nauki.
    Słowo neuro odnosi się do układu nerwowego. Znaczna część systemu NLP opiera się na zrozumieniu i zastosowaniu reguł i wzorców funkcjonowania systemu nerwowego. Według NLP myślenie, pamięć, twórczość, kreowanie wizji i wszelkie inne procesy poznawcze są wynikiem programów realizowanych przez system nerwowy. Doświadczenie ludzkie jest kombinacją lub syntezą informacji, które otrzymujemy, i które następnie są przetwarzane przez nasz system nerwowy.
    Termin lingwistyczne wskazuje z kolei na związek NLP z nauką o języku. W ujęciu NLP z jednej strony język jest wytworem systemu nerwowego, z drugiej jednak – wywiera wpływ i kształtuje aktywność tegoż systemu. To oczywiste, że język jest podstawowym narzędziem wywierania wpływu na neurologię innych ludzi. Tak więc skuteczne interakcje i porozumiewanie się zależą od tego w jaki sposób używamy języka w celu przekazania instrukcji, stymulowania innych, werbalizowania naszych koncepcji, celów i zagadnień związanych z poszczególnym zadaniem czy sytuacją.
    I tu docieramy do pojęcia programowanie. NLP opiera się na idei głoszącej, że procesy uczenia się, operowania pamięcią i twórczość są funkcją neurolingwistycznych programów, które działają mniej lub bardziej efektywnie jako sposoby osiągnięcia określonego celu. To oznacza, że ludzkie istoty wchodzą w interakcje ze światem za pośrednictwem swoich wewnętrznych programów. Reagujemy na problemy i rozwijamy nowe idee zgodnie z programami umysłu, które wcześniej się w nas utrwaliły, przy czym nie wszystkie programy są sobie jakościowo równe. Jedne z nich są bardziej, a inne mniej skuteczne.
    Istnieje wiele wspólnych obszarów, które NLP dzieli z innymi dziedzinami, ponieważ czerpie ono obficie z neurologii, lingwistyki, nauk badających procesy poznawcze, a poza tym z nauki o komputerach i teorii systemów. Jego celem jest dokonanie syntezy różnych teorii i modeli naukowych i połączenie ich w jeden spójny system.” (Robert Dilts).

W Osobistej Doskonałości NeuroLingwistyczne Programowanie to przede wszystkim sposób myślenia. Myślenia w kategoriach :

  • formy kryjącej  się pod treścią,
  • struktury i powtarzalnych wzorców,
  • dążenia do osobistej doskonałości, z wykorzystaniem zasobów, w sposób ekologiczny,
  • sprawczości wiodącej do sukcesu,
  • użytecznego wykorzystania myślenia i języka.

NLP na drodze swojego rozwoju nie uniknęło zagrożeń ze strony hochsztaplerów, marketingowych kuglarzy czy „niewłaściwych” osobowości, które w dorobku NLP widzieli metodę szybkiego wzbogacenia się, co w efekcie sprawiło iż wiele osób (w tym część środowisk akademickich) odrzuciło większość metodyki, wrzucając do jednego worka z napisem „NLP-Manipulacja” skuteczne procedury, eksperymentalne koncepcje i  prymitywne narzędzia manipulacji . Było to niewątpliwie ze stratą dla NLP jednak mimo trudności przez ostanie czterdzieści lat metodyka wciąż się rozwija, wypracowując nowe modele, odrzucając również wcześniejsze koncepcje które w trakcie badań okazały się niewystarczająco skuteczne.

Dla zobrazowania czym jest NLP, można przytoczyć często powtarzaną anegdotę :
Chłopiec pyta mamę: Co to jest NLP?
Mama odpowiada: Zaraz Ci powiem, ale zanim zrozumiesz, najpierw musisz coś dla mnie zrobić. Widzisz dziadka na krześle?
-Tak– odpowiada chłopiec.
Podejdź i spytaj go, jak tam jego artretyzm.
Chłopiec podchodzi do dziadka. Dziadku –  pyta –  Jak tam twój artretyzm?
Oj, tak sobie, dziecko”  – odpowiada starszy człowiek    Z reguły pogarsza się, jak jest wilgotno. Ledwie mogę dziś ruszać palcami. W jego spojrzeniu widać cierpienie.
Chłopiec wraca do mamy.  Powiedział, że nie najlepiej. Myślę, że cierpi. Czy teraz powiesz mi, co to NLP?
Za chwilkę. Obiecuję. – odpowiada mama. Teraz podejdź do dziadka i zapytaj go, jaka była najzabawniejsza rzecz, jaką zrobiłeś, gdy byłeś mały.
Chłopiec ponownie podchodzi do dziadka. Dziadku – pyta – Jaka była najzabawniejsza rzecz, jaką zrobiłem, gdy byłem mały?
Dziadkowi na ustach pojawił się uśmiech. Oo. Było mnóstwo takich rzeczy. Pamiętam, jak ty i twój kolega bawiliście się w świętego Mikołaja i rozsypaliście talk w całej łazience, żeby wyglądał jak śnieg. Śmiałem się wtedy, ale to nie ja musiałem na szczęście tego sprzątać. – Spoglądał uradowany przed siebie. Pamiętam też, jak wziąłem cię na spacer. Był piękny dzień a ty śpiewałeś piosenkę, której nauczyłeś się w przedszkolu. Bardzo głośno zresztą. Obok przechodził jakiś mężczyzna i spojrzał na ciebie złowrogo. Uznał, że zachowujesz się za głośno i zwrócił mi uwagę, żeby cię uciszyć. Ty wówczas się odwróciłeś i powiedziałeś mu: Jak się panu nie podoba jak śpiewam to niech się pan w nos pocałuje. A potem śpiewałeś dalej, jeszcze głośniej. Starzec zaczął płakać ze śmiechu.
Chłopiec wrócił do mamy. Słyszałaś, co dziadek powiedział? – pyta chłopiec.